De risico's van prestatiebevorderende peptiden
Heb jij ze al voorbij zien komen op sociale media? Sporters die peptiden gebruiken voor een snellere spieropbouw, herstel bij blessures, afvallen of het verbeteren van het duurvermogen. Peptiden, de bouwstenen van eiwitten, zijn populair, maar het gebruik van synthetische varianten kan ook gevaarlijk zijn. Bondsarts Mirjam Steunebrink legt uit wat peptiden zijn, welke risico’s eraan kleven en wat de regels zijn voor het gebruik van prestatiebevorderende peptiden rondom wedstrijden.
Eiwitpeptiden
Peptiden zijn het nieuwe wondermiddel voor iedereen die jong wil blijven, spieren wil kweken of wil afvallen. Geen wonder dat sporters geïnteresseerd zijn in deze producten. Peptiden die gebruikt worden in de sport zijn grofweg te verdelen in twee categorieën. De eerste categorie zijn de eiwitpeptiden die te vinden zijn in sportvoeding. Het zijn gehydrolyseerde eiwitten (zoals wei-eiwitpeptiden) die in kleinere stukjes zijn geknipt. Ze worden door het lichaam aanzienlijk sneller opgenomen dan reguliere eiwitten, waardoor ze direct na een training de spieropbouw en het herstel ondersteunen. Deze peptiden, bijvoorbeeld in sportdranken en shakes, kunnen een goede aanvulling zijn op een normaal dieet.
Synthetische peptiden
De tweede categorie bestaat uit medische en prestatiebevorderende peptiden. Dit zijn synthetische, hormoonachtige stoffen die natuurlijke processen in het lichaam, zoals de aanmaak van groeihormoon of celherstel, sterk stimuleren. Populaire namen in het illegale of ‘biohacking’-circuit zijn BPC-157, TB-500, CJC-1295 en Ipamorelin. Deze peptiden, die vaak onder de huid worden geïnjecteerd, worden in de sport gebruikt om zware blessures sneller te genezen en de lichaamssamenstelling te veranderen. Ze zijn echter niet zonder risico’s. “De stoffen in deze producten zijn onvoldoende wetenschappelijk onderzocht op veiligheid bij langdurig gebruik door gezonde sporters”, vertelt Steunebrink. “Daarnaast blijkt dat producten die online te koop zijn vaak verkeerde doseringen en onbekende stoffen bevatten. Het kan echt heel gevaarlijk zijn om daarmee te experimenteren.”
“Op eigen houtje experimenteren met deze producten om een beetje sneller te kunnen finishen in een triathlon of HYROX, is het risico echt niet waard.”
Peptiden worden in de medische wereld succesvol ingezet als medicijn of in vaccins, maar gebruikers van de zogenaamde ‘doe-het-zelfpeptiden’, die illegaal via internet verkocht worden, lopen risico’s. “Sommige peptiden helpen het lichaam bij het aanmaken van groeihormoon en stimuleren daardoor processen zoals celdeling. We weten niet goed wat het effect op de lange termijn is. Stel dat er geen rem zit op dit proces?”, geeft Steunebrink als voorbeeld. “Voor mensen die kanker in een beginstadium hebben, zonder dat ze dit zelf weten, kan dit de groei van tumoren versnellen.”
Doping en regelgeving
Naast dat er gezondheidsrisico’s kleven aan het gebruik van synthetische peptiden, is het voor iemand die in competitieverband sport, ook nog eens verboden. Zware peptiden vallen onder de categorie S2, peptidehormonen, groeifactoren en verwante stoffen, op de internationale dopinglijst van de World Anti-Doping Agency (WADA). Zelfs wanneer een arts peptiden voorschrijft, is het gebruik ervan voor wedstrijdsporters niet toegestaan en riskeer je een schorsing. Raadpleeg de Dopingautoriteit voor de actuele en volledige lijst van verboden stoffen.
Het risico niet waard
Steunebrink adviseert sporters dan ook om ver weg te blijven van synthetische peptiden die online te koop zijn. “Op eigen houtje experimenteren met deze producten om een beetje sneller te kunnen finishen in een triathlon of een HYROX, is het risico echt niet waard. Investeer liever in een goede basis, zoals gezonde voeding, training, slaap en rust, dan in deze quick fix met gezondheidsrisico’s.”
Marcia Jansen
Schrijft voor Transition over een breed scala aan onderwerpen, van gezondheid en training tot triathlon als lifestyle en interviews.
Deel dit artikel