Jetze Plat neemt afscheid
Zijn afscheid had hij nog niet officieel aangekondigd, maar we kunnen er niet omheen. Jetze Plat kwam dit jaar niet in actie als triatleet en zal dat waarschijnlijk ook niet meer doen. Op de valreep van 2025 blikken we met hem terug op een tijd waarin hij alles won wat er te winnen viel.
Foto: World Triathlon (Petko Beier | petkobeier.de)
2025 was een triathlonjaar zonder Jetze Plat. Het was de bedoeling dat hij dit seizoen nog aan een paar internationale wedstrijden zou meedoen om zijn ranking te behouden en de opties richting LA28 open te houden, maar het kwam er niet van. Hij was druk met zijn tweede topsportcarrière, het wheelen van marathons, en daarnaast bracht hij veel tijd door met zoontje Jenning dat op eerste kerstdag één jaar wordt.
Carrière vol goud
Jetze Plat is een levende legende in de paratriathlon. Na meer dan tien jaar topsport komt hij handen tekort om alle triathlontitels te tellen. Zijn omvangrijke erelijst telt naast drie gouden paralympische titels nog zeven wereldtitels en zeven Europese titels. Zijn aanhoudende successen – sinds 2015 toen hij derde werd op het WK in Chicago is hij niet meer in een rechtstreeks duel en zonder materiaalpech verslagen in een triathlon – droegen er echter ook aan bij dat hij de sport gedag zegt. “Winnen is leuk, maar de motivatie om mezelf te blijven verbeteren, verdween er een beetje door. Ik vroeg me af of ik een betere atleet of een gelukkiger mens zou worden als ik nóg een wereldtitel zou winnen. Het antwoord was nee.”
Nieuwe uitdaging
De meervoudig paralympisch kampioen vond een nieuwe uitdaging in het wheelen. Want wist hij voor de start van een triathlon al dat hij zonder pech als eerste over de finish zou komen, in het wheelen is dat anders. In Tokio, waar hij naast triathlongoud ook twee gouden medailles won in het handbiken, finishte hij in de marathon als negende. “Ik sta af en toe op het podium, maar ik denk dat er in het wheelen nog wel een man of zes zijn die sterker zijn dan ik. Ik zie nog genoeg ruimte voor verbetering. Wheelen is heel technisch, ik denk dat ik daar nog veel te winnen heb.”
In 2025 was hij goed voor derde plaatsen in de marathons van Londen en Berlijn. Ook in 2026 doet hij weer mee aan alle Major Marathons, te beginnen in Tokio op 1 maart. “Het is mijn doel om in 2026 weer een beetje beter te zijn dan dit jaar. Dat ik leuk mee kan doen in de kopgroep in plaats van een soort speelbal te zijn die uiteindelijk moet lossen. Dat geeft me motivatie om keihard te trainen.”
"Ik vroeg me af of ik een betere atleet of een gelukkiger mens zou worden als ik nóg een wereldtitel zou winnen. Het antwoord was nee."
Andere levensfase
Terugblikkend op zijn carrière noemt hij zijn gouden medailles op drie Paralympische Spelen – Rio in 2016, Tokio in 2021 en Parijs in 2024, de hoogtepunten uit zijn carrière. “Het zijn drie verschillende overwinningen, ieder met een eigen verhaal, en allemaal even speciaal. In het begin kon ik alleen maar winnen, de laatste keer wilde ik vooral niet verliezen. Dat gaf weer een ander soort druk.”
Na meer dan tien jaar alles gewonnen te hebben wat er te winnen viel – hij werd in 2024 op het NOC*NSF Sportgala ook nog eens voor de vierde keer uitgeroepen tot parasporter van het jaar – is het goed zo. “Ik heb heel mooie jaren meegemaakt, ben op veel bijzondere plekken geweest en heb leuke en interessante mensen ontmoet, maar op een gegeven moment werd het ook een herhaling van zetten. Ik was eigenlijk van plan om nog een paar wedstrijden te doen dit voorjaar, maar het is er niet meer van gekomen. Het wheelen past denk ik beter bij de levensfase waar ik nu in zit. Ik wil graag dichter bij huis en ons zoontje zijn. Dat ik nu voor één sport, in plaats van drie disciplines, hoef te trainen en minder hoef te reizen, geeft rust.”
Terugblik met een glimlach
Zijn afscheid kondigde hij tot nu toe niet officieel aan. “Ik heb wel begin dit jaar bij bondscoach Bas de Bruin aangegeven dat ik plaats maak voor de volgende lichting”, vertelt hij. “Ik ben dankbaar dat ik zelf het tijdstip heb kunnen bepalen en dat mijn lichaam sterk en fit genoeg is om een andere richting te kunnen kiezen. Ik kijk met een grote glimlach terug op mijn triathloncarrière.”
En voor de triathlonliefhebbers die nog hopen op een comeback: “Ik zwem wel af en toe een uurtje bij Oceanus in Aalsmeer om mijn schouders soepel te houden, maar handbiken doe ik veel minder. Ik denk dan ook niet dat ik nog terug ga komen in de triathlonsport. Als ik eenmaal een besluit heb genomen, kom ik daar niet vaak op terug.”
"Ik kijk met een grote glimlach terug op mijn triathloncarrière."
Bondscoach Bas de Bruin over het afscheid van Jetze:
“Ergens eind van de jaren 90 van de vorige eeuw heb ik, voor het werk wat ik destijds deed, een handbike bij Jetze afgeleverd. Niks overal naartoe brengen met de auto door papa of mama, Jetze ging zelf op pad! In de jaren daarna kwam ik hem regelmatig tegen. Steeds vaker in het handbiken en steeds vaker op een hoger niveau. We hebben altijd een goed contact gehad en nadat ik als bondscoach paratriathlon aan de slag mocht in 2013, was ik er meteen van overtuigd dat hij een zeer geschikte kandidaat was voor onze prachtige sport.
In 2013 begon dat meteen bij het WK in Londen zonder specifieke training en geheel vrijblijvend. We hadden vooraf uitgerekend wat zijn voorsprong moest zijn na het zwemmen en handbiken om genoeg over te houden ten opzichte van de destijds beste atleet Bill Chaffey. Het rolstoelracen was toen namelijk nog zo goed als nieuw voor Jetze. Kort samengevat: de berekening klopte en Jetze deed wat de bedoeling was. Bill reed echter tien seconden harder dan wij hadden bedacht. Een mooie tweede plaats bij zijn eerste officiële paratriathlon was de start van zijn internationale triathlon carrière. Zijn prestaties hebben een grote bijdrage geleverd aan het internationale aanzien van de paratriathlon binnen de gehele triathlonwereld. In Nederland is hij (samen met de andere Nederlandse paratriatleten) van grote waarde geweest voor de erkenning van het paratriathlonprogramma van de NTB.
Als NTB zijn wij zeer dankbaar voor de meer dan tien jaar geweldige samenwerking. Ik ben ervan overtuigd dat we Jetze nog vele jaren in de sportwereld zullen blijven zien. Dank grote vriend!”
Marcia Jansen
Schrijft voor Transition over een breed scala aan onderwerpen, van gezondheid en training tot triathlon als lifestyle en interviews.
Deel dit artikel