Van 0 naar Ötillö
Sander Berk en Bart van der Wal doen op 1 september mee aan het WK Ötillö in Zweden, de bakermat van de swimrunsport. Weinig Nederlanders kwamen tot nu toe aan de start van dit evenement en daar wil het tweetal in de toekomst graag verandering in brengen.
Foto’s: SwimRun Troll Enez

Sander Berk en Bart van der Wal lijken op het eerste oog misschien een niet zo voor de hand liggend duo: de oud-olympiër en de Middle Aged Man in Lycra zoals Bart zichzelf gekscherend noemt. Ze kennen elkaar al uit het studententriathloncircuit maar kwamen bij elkaar als swimrunduo door het Rondje Eilanden in Vinkeveen. Sander was in 2001 de laatste winnaar van de Eilanden Triathlon die in 2012 door Bart een doorstart kreeg als Rondje Eilanden, de eerste swimrun van Nederland.
In de Eilanden Triathlon zwommen deelnemers van eilandje naar eilandje in de Vinkeveense Plassen, waar met waterschoentjes overheen werd gerend, en werd er daarna nog gefietst. “Ik vond het een fantastische triathlon”, blikt Bart terug. “Ik heb dan ook wel een traantje gelaten toen die wedstrijd verdween. Het was echt zo zonde, dat parkoers schreeuwt gewoon om een wedstrijd.”
In 2012 bracht Bart het evenement terug op de kalender, dit keer als swimrun. “Dat heeft vooral te maken met het feit dat het aanvragen van een vergunning voor het fietsparkoers de organisatie heel gecompliceerd maakte. Het zwemmen en lopen was de kern, dus besloten we het fietsen te schrappen en na afloop een feestje te organiseren.”
Op dat moment had Bart nog nooit gehoord van Ötillö (Zweeds voor ‘van eiland naar eiland’). Otillö ontstond in 2002 na een weddenschap tussen de eigenaar van hotel Uto Vardshus, een vriend en twee van zijn medewerkers. Zij daagden elkaar uit om in teams van twee vanaf Uto en via de talloze eilandjes in de Stockholm-archipel naar het eiland Sandhamn te zwemmen en te rennen. De uitdaging waar de twee teams meer dan 24 uur over deden, groeide uit tot een officiële wedstrijd en stond aan de basis van een nieuwe combiduursportdiscipline die internationaal bekend staat als swimrun.
Na een voorzichtige start in Scandinavië, groeit het aantal wedstrijden inmiddels ook gestaag in Europa en Noord-Amerika. De Ötillö (spreek uit eu til eu) in de Stockholm-archipel geldt als het wereldkampioenschap.
'We vullen elkaar goed aan. Ik zwem iets harder en heb misschien een iets grotere inhoud, maar als het technisch lopen is, dan moet Bart vaak wat inhouden.'
Sander BerkTerug naar het Rondje Eilanden, waar Sander, meervoudig Nederlands kampioen triathlon en in 2008 deelnemer aan de Olympische Spelen in Beijing, en Bart elkaar weer tegen het lijf liepen. “In Vinkeveen werd mijn belangstelling voor swimrun gewekt”, vertelt Sander. “Zo deed ik samen met Jeffrey Reijnders mee aan twee swimruns, maar hij was al gestopt als triatleet en koos voor zijn maatschappelijke carrière. Ook met mijn zus Birgit doe ik af en toe mee aan een swimrun, maar zij doet het liefst korte afstanden. Ik had al eens geopperd dat Bart en ik wel een duo zouden kunnen vormen, maar Bart was terughoudend. Die dacht namelijk dat het niveauverschil te groot zou zijn.”
Todat Bart’s swimrun partner voor een wedstrijd in Luxemburg onverwacht niet meekon. “Toen heb ik Sander toch maar gevraagd”, vult Bart aan. Hij grapte nog dat hij aan het lijntje achter Sander tijdens het zwemmen zou gaan waterskiën (in een swimrun ben je met een elastiek aan elkaar verbonden), maar het niveauverschil viel reuze mee. Het tweetal eindigde ook nog eens als derde team, dus dat was een veelbelovende start.
“Bart is minder langzaam dan hij zelf denkt”, vervolgt Sander. “We vullen elkaar goed aan. Ik zwem iets harder en heb misschien een iets grotere inhoud, maar als het technisch lopen is, dan moet Bart vaak wat inhouden. Ik vind het een prima combinatie zo. Ik heb die heel fanatieke tijd ook achter me gelaten. Alleen als het er echt toe doet, als het podium in zicht is bijvoorbeeld, dan wordt het ineens toch weer een race.”

'Swimrun is de triathlon van de jaren tachtig en het trailrunnen van de jaren negentig. Het is nog echt een avontuur.'
Bart van der Wal
Samen begonnen ze te dromen over deelname aan de mythische wedstrijd in Zweden, die bestaat uit 59 kilometer lopen en 9 kilometer zwemmen. Na een geslaagde test in de SwimRun Troll Enez in Bretagne vorig jaar, waar ook gezwommen werd in zout en onstuimig water, besloten ze een wildcard aan te vragen. “Swimrun is de triathlon van de jaren tachtig en het trailrunnen van de jaren negentig. Het is nog echt een avontuur”, legt Bart uit waarom hij graag in Zweden mee wil doen.
Sander ziet de Ötillö als een mooi alternatief voor de Ironman Hawaii. “Eens in de zoveel tijd bedenk ik me dat ik daar toch een keer een doel van moet maken, maar het is ver weg, het is duur en met mijn werk en gezin is dat toch allemaal lastig te combineren. Trainen voor een swimrun, waarvoor je dus geen lange duurtrainingen op de fiets hoeft te doen, kost gewoon minder tijd.”
Tot hun verrassing bleek begin februari dat ze de felbegeerde wildcard toegewezen hadden gekregen. “We hebben alle jokers ingezet in onze aanvraag en ook aangegeven dat we de sport in Nederland wilde promoten. Want heel veel Nederlanders hebben er nog niet meegedaan aan het WK in Zweden.”
Zo begonnen ze een blog ‘From 0 till Otillö’ waarvoor ze andere Nederlanders interviewen die aan het WK hebben meegedaan, ze tips en tricks delen over materiaal en trainingen en ze initiatieven in Nederland belichten. Bart: “De sport groeit ook in Nederland langzaam maar zeker. Er is ieder jaar de Lauwersmeer Swimrun, de Backyard Swimrun Amsterdam werd dit jaar voor het eerst georganiseerd en in september wordt een nieuwe swimrunwedstrijd in Woudenberg gehouden. Daarnaast is er een swimrunvereniging, Twiske Swimrunners, die wekelijks swimruntrainingen organiseert.”
In het blog telt het tweetal wekelijks af naar het WK, waar ook Erik Schröder en Niels Grote Beverborg namens Nederland aan de start komen. “Het doel is om te finishen en het liefst tussen de tien en de twaalf uur”, zegt Sander. “Het wordt in ieder geval een mooie uitdaging”, vult Bart aan. “Je zwemt in open zee, hebt te maken met golven en stroming en sommige eilandjes zijn heel slecht begaanbaar. Je gaat over stenen, rotsen en los zand; overeind blijven is het belangrijkste.”
Marcia Jansen
Schrijft voor Transition over een breed scala aan onderwerpen, van gezondheid en training tot triathlon als lifestyle en interviews.
Deel dit artikel